Blog 2018

Augustus

Na de regen

kleine vuurvlinder

Meer foto's

Het was warm, heel warm. Het was vooral ook heel droog, extreem droog. Nu de eerste buien gevallen zijn zie je de natuur zich zienderogen herstellen. Het is ook weer lekker weer om te wandelen. Tijd om te zien hoe het Slagmaatpad er bij staat. Het klompenpad laat een mooie mix zien van natuur, cultuur en boerenland. Met kinderen kun je er drie korte rondjes van maken. Het pad start bij Fort bij Vechten. Via de Marsdijk, waar vroeger de Romeinse limes lag, loop je verder over boerenland. Je kunt ook beginnen bij het speelbos en in de zomer van woensdag tot en met zaterdag bij boerderij Nieuw Slagmaat. Alleen al bij de landwinkel is er van alles te beleven voor kinderen. Het pad loopt door het weiland met blaarkoppen, langs bloemenvelden, boomgaard en een maisdoolhof. Via het trekpontje gaat de route verder over natuurterrein. Sinds dit jaar vind je daar ook een blotevoetenpad. Twee bruggetjes verder kom je in Nieuw Wulven. De vogels klinken er herfstig, de vroeg gerijpte vruchten van de inheemse struiken doen ook al denken aan de herfst. De bessen van de Gelderse roos zijn knalrood. Eikels vallen al van de boom. De vreemd gevormde eikels aan de takken zijn het resultaat van de knoppergalwesp die z'n eieren in de knoppen heeft gelegd. Paarse Kattestaart, gele koeienoog en roze kaasjeskruid zijn echte zomerbloeiers. De kleine vuurvlinder, die zich ter hoogte van het grote fort in het speelbos uitgebreid liet bewonderen, was de kers op de taart van deze wandeling.

Juli

Botanische Tuin Utrecht

bruin zandoogje

Meer foto's

Juli is warm en droog. De grasvelden zijn bruin, bladeren vallen dor van de bomen. Het is kortom echt zomer. Vlinders houden daar wel van. Overal duikt de koninginnepage op, maar ik heb deze prachtige vlinder helaas nog niet gespot. Mijn hoop was gevestigd op de Botanische Tuinen Utrecht. Het is een prachtig aangelegde tuin waar je uren kunt ronddwalen. En dan heb je nog niet de hele tuin gehad. Langs het pad richting vogelkijkhut ligt een bloemrijk graslandje waar het zou moeten wemelen van de vlinders. Maar helaas, het is er dor en droog. Dat past goed bij de schutskleur van het bruin zandoogje. Het vlindertje vindt nog voldoende voedsel bij het paarse knoopkruid dat goed tegen de droogte kan. In de evolutietuin en de ontdektuin staat het vol met kleurrijke zomerbloeiers. Het zijn vooral de hommels en de bijtjes die hiervan profiteren. Het levert mooie plaatjes op, maar vlinders waren eigenlijk mijn doel. Dan toch maar de vlindertuin opgezocht. De meest kleurrijke en bijzondere vlinders vliegen hier rond. Hoe langer je kijkt, hoe meer je er ontdekt. Met de vleugels dicht vallen ze vaak niet op. Normaal is het hier erg warm, nu voelt het eerder aangenaam koel. Geen koninginnepage, maar wel kleurrijke vlinders op de foto kunnen zetten.

Juni

Rondje Kempse Hoeve

kampina

meer foto's

Rondje Kempse Hoeve In het noordelijk deel van de Kampina liggen de hei en de vennen. Vanaf B&B De Kempse Hoeve loop je zo de Kampina in. De lange historie die de Kampina heeft gevormd kun je nog altijd terugzien in het landschap. In de laatste ijstijd was het een kale zandvlakte. De wind blies het zand op. In de zo ontstane dalen kon het regenwater niet doordringen in de bodem van leem. De huidige vennen gaan rechtstreeks terug naar die tijd. De heuvels die het uit de kuil weggeblazen zand vormden zie je terug ten noorden en oosten van het Kogelvangersven. Het ven heeft die naam te danken aan de gendarmerie die hier in de 18de eeuw schietoefeningen deed. In het mildere klimaat ontstonden er bossen. De Romeinen noemde dit gebied Campinia naar het woord Kempen dat woeste grond betekende. De hei is het gevolg van ontbossing en de plaggenlandbouw in latere tijden. Begin negentiende eeuw werd er op grote schaal naaldbos geplant om het zand vast te houden. Het zo ontstane cultuurlandschap zou zonder ingrijpen van de mens weer transformeren naar woeste grond. Natuurmonumenten beheert het gebied nu zodanig dat er verschillende biotopen blijven bestaan met een rijke biodiversiteit. De zandhagedis en de levendbarende hagedis profiteren van de zanderige gedeelten, de oeverlibel warmt zich op in het warme zand. De begrazing met paarden en koeien zorgen voor een gevarieerde, structuurrijke heide.

Rondje Jacobushof

zandoogje

Meer foto's

Tussen Boxtel en Oisterwijk ligt het uitgestrekte natuurgebied de Kampina. Je kunt er uren ronddwalen zonder een mens tegen te komen. Het gebied is zo groot dat je er met gemak meerdere dagen verschillende routes kunt lopen. Boerderijterras Jacobushof is een mooie startpunt om de zuidkant van de Kampina te verkennen. Met de wandelknooppunten in combinatie met de wandelroute Logtsevelden kun je op Route.nl je eigen route uitstippelen. Via smalle asfaltweggetjes met bloemrijke vlinderbermen door kleinschalig boerenland afgewisseld met bos loop je het dal van de Beerze in. Het is ideaal wandelweer, een bedekte lucht, weinig wind en een aangename temperatuur. Dat de Kampina een van de beste plekken is voor vlinders merk je al snel. Tientallen vlinders dwarrelen om je heen. Veel bruine zandoogjes, maar ook het heideblauwtje. De geringelde smalboktor (als ik hem goed heb gedetermineerd) had ik nog nooit gezien. De Beerze, die grotendeels was gekanaliseerd mag hier weer meanderen. Vernatting van de natuur van het voormalig landbouwgebied heeft voor een grotere biodiversiteit gezorgd waar ook de moerasandoorn van profiteert. De contouren van een van de vijf boerderijen van de landbouwenclave Baltsvoort zijn weer zichtbaar gemaakt in het landschap.

Mei

Polder Berkmeer

Meer foto's

Ten noordoosten van Obdam ligt de polder Berkmeer. Het is een typisch Hollands landschap met koeien in de wei, molens en stolpboerderijen. Op de laatste morgen in mei, het begin van al weer een warme dag, is het mistig. De buien van de avond ervoor gingen grotendeels boven en onderlangs. Ook voor vanmorgen zijn er weer heftige buien voorspeld. Ze lijken grotendeels langs het IJsselmeer te trekken en wij besluiten om na het ochtendwandelingetje door de wei via Alkmaar terug ter rijden naar huis. Een goede keus bleek achteraf. Op wat korte buitjes na hielden wij het droog en misten wij het noodweer.

 

Landgoed Elswout

elswout

Meer foto's

Al weer een zomerse dag in mei, te warm voor de tijd van het jaar. De keuze voor een wandeling op weg naar de polder Berkmeer in Noord Holland was dan ook snel gemaakt. Landgoed Elswout, net buiten Haarlem, stond al lang op mijn lijstje. Daar is schaduw. Ik had er al veel over gelezen. Het is inderdaad een prachtig landgoed in Engelse landschapstijl. Het oorspronkelijke symmetrische ontwerp is alleen tussen landhuis en toegangspoort gehandhaafd. Het landhuis is ontworpen naar voorbeeld van Italiaanse villa's uit de 16de eeuw. In de loop der eeuwen is er van alles verbouwd en aangebouwd. De gemarkeerde wandeling in het park voert over kronkelige paden, over bruggetjes met namen als Zwitserse brug, kettingbrug en blauwe brug en langs bijzondere huisjes. Het Huisje van Ka-buur lijkt een echt bouwwerk, maar dat is illusie. Dat zie je pas als je het huisje nadert. Het is een plat houten schot met daarop een knap geschilderde gevel. De potten en kruiken lijken op de houten bankjes, die wel echt zijn, voor het huis te staan. De luiken lijken uit de gevel naar voren te komen.

Lente op de Nienhof

Meer foto's

Lente op de Niënhof Na die warme weken in april is de natuur geëxplodeerd. En na een korte terugval is het in mei ook weer zomers warm en zonnig. De Vroege Vogelvaart op 5 mei kon zich geen beter weer wensen. Het is, vind ik, de mooiste tocht met de pont van het Utrechts Landschap. Een impressie ervan kun je zien en lezen op mijn facebookpagina. Zonde om op deze mooie dag al weer naar huis te gaan na de koffie met krentebollen. Ik proef de lente nog even op het landgoed. Het is de tijd van fluitekruid, meidoorn, daslook en look zonder look. De vogels fluiten op hun mooist, maar zijn lastig te ontdekken in het dichte bladerdek, laat staan te fotograferen. De koekoek riep langdurig vlakbij, liet zich even zien. Ik kon het niet nalaten om van de merel die hoog in de boom zo mooi floot even snel een foto te maken. Thuis zag ik pas dat het een bijzondere was: een bonte merel. Het verse groene blad is ook een lekker hapje voor jong grut. De spinselmot is weer lekker bezig en op een andere struik zag ik kleine langwerpige galletjes. Er zijn zoveel beestjes die hun eitjes in een blad leggen dat ik er niet uitkwam van welke deze afkomstig is. Met de bloesem is het heel hard gegaan deze maand. De appelbloesem bij de fietsenstalling loopt al weer op z'n eind.

 

April

Een zomerse aprilweek op Schiermonnikoog

Vuurtoren van Schiermonnikoog

Meer foto's

Schiermonnikoog is genoemd naar de Friese monniken in grijze pijen, schier in het Fries, die hier een uithof begonnen. Oog betekent eiland. Vanwege het bijzondere en gevarieerde landschap heeft dit kleinste bewoonde Waddeneiland, op dorp en polder na, de status van Nationaal Park. Alles ligt op loop- of fietsafstand. Hoe meer je van het eiland weet, hoe meer je ziet. Een excursie met Thijs de Boer, geboren en getogen op Schier, is dan ook zeker een aanrader. Hij neemt je mee naar de vogels van het Wad en de Westerplas. Totdat in 1962 het westelijk deel van het eiland met een stuifdijk en een duinstrook van de Waddenzee werd afgesloten was het kwelder. Nu ligt er een grote zoetwaterplas en is het een waar vogelparadijs. Via de Westerduinen kom je op het groene strand. De zandbanken voor de kust breken de golven van de Noordzee. Daardoor worden de duintjes die in de zomer op het strand ontstaan 's winters niet weggeslagen. Die remmen de stroomsnelheid van het zeewater waardoor slib wordt afgezet. Zoet regenwater kan hier niet gemakkelijk wegzakken in de bodem. Dat geeft algen, gevolgd door allerlei soorten planten, de kans om er te groeien. Zo wordt het strand steeds groener.

Schiermonnikoog: naar de Oosterkwelder

Kwelder

Meer foto's

Fietsend over de Kooiweg liggen aan de Waddenkant de strakke weilanden van de Banckspolder en aan de Noordzeekant de Kooiduinen. Beide kanten van de weg vragen om een ander waterpeil. Via het Johannes de Jongpad en het Kwelderpad kom je bij de Kobbeduinen en de kwelder. Hier is de natuur nog heel puur. Schiermonnikoog bestaat voor bijna de helft uit kwelder. Natuurlijke processen kunnen hier hun gang gaan. De Waddenzee is in feite een grote onderwaterdelta. Het getij neemt slib en zand mee. Het water slijt geulen uit, wadplaten worden door de aangroei van slib steeds hoger. Zoutminnende planten krijgen de kans om te groeien als de platen nog maar af en toe overstromen. Door afkalving in het westen en aangroei in het oosten 'loopt' Schiermonnikoog richting Duitsland. Bijna heel Schiermonnikoog is ook buiten de paden vrij toegankelijk. Alleen in het broedseizoen zijn er beperkingen. De Oosterkwelder is dan helemaal verboden terrein. Alleen vanaf het Waterstaatspad tot paal 10 kun je een indruk krijgen van dit unieke gebied. Dat de duinenrij hier aan de Noordzeekant in zo'n rechte lijn lopen, komt omdat ze kunstmatig zijn ontstaan door het aanleggen van een stuifdijk. Langs het strand werden schermen van riet en wilgen geplaatst waar het zand tussen bleef hangen. Na een doorbraak van de zee bij paal 10 is de poging gestopt en werd de kwelder weer overgelaten aan de dynamiek van de natuur. Op het Noorderstrand kun je mooi zien hoe jonge duinen worden gevormd. Hier en daar groeien plukjes biestarwegras. Daar blijft het stuivende zand in hangen.

Zie hier voor meer foto's en verhalen over Schiermonnikoog

Maart

Lente in Nieuw Wulven

Meer foto's

Het lijkt nu echt lente te worden. Dat merk je als je in Nieuw Wulven het kidsrondje speelbos loopt van het Slagmaatpad. De vogels laten zich horen en de eerste bloesem bloeit. In de top van de dichte struiken langs het aanlooppad vanaf de Rijsbruggerweg zingt de heggemus. Anders dan zijn naam doet vermoeden is het geen mus. Hij is veel ranker en heeft een spits snaveltje. Dat heg klopt wel. Daar schuilt hij graag.

De eerste bloemen van de sleedoorn zijn open. Die boeien op het kale hout. Hij is laat dit jaar. Midden tussen de kale struiken langs het struinpaadje voor kinderen staat een wilde pruim prachtig te bloeien. Hij heeft net als de sleedoorn kleine witte bloempjes, maar er zitten al wel groene blaadjes aan de takken. Heel sierlijk zijn de mannelijke katjes van de berk op het Grote Fort. De vrouwelijke katjes zijn veel kleiner en gaan pas na de bevruchting hangen. Langs het watertje Nieuw Wulvense Waterlinie lijken bijzondere boompjes te staan met witte en roze bloemen. Maar het blijken twee verschillenden prunussen te zijn die tegen elkaar aan zijn geplant. Langs de oever van het plasje aan de voet van de uitzichtheuvel staat het vol Klein hoefblad. Deze pioniersplant bloeit al heel vroeg in het voorjaar.

Na de uitzichtheuvel loop je over een pad met aan beide kanten grauwe abelen. De ogen op de stammen lijken je aan te kijken. Op die plek heeft een tak gezeten die is afgebroken. Even verderop gaan twee winterkoninkjes de strijd aan met elkaar. Luidkeels zingen ze hun liedje met de kenmerkende rollende r van winterrrrkoninkje (tip van gids Hans om de zang te herkennen). Even verderop bij het plasje met de steiger wacht nog meer avontuur. Een reiger speurt bij de rietkraag naar wat eetbaars. De meerkoet kun je er altijd aantreffen en is waarschijnlijk op zoek naar een geschikte plek om een nest te bouwen. De aalscholver waant zich onbespied en neemt uitgebreid een bad. Het zou zo een plaatje uit een boek van Jac. Thijsse kunnen zijn.

Februari

Buitedijks natuurgebied De Vooroever

De Vooroever

Meer foto's

Tussen Medemblik en Wervershoof ligt het natuurgebied De Vooroever. Het is koud en er staat een snijdende ijskoude wind. Maar het is te uniek weer om, nu ik toch in de buurt ben, niet even het IJsselmeer op te zoeken. De Vooroever is vanaf 1991 in fasen aangelegd aan de buitenkant van dit deel van de Westfriese Omringdijk. Op de ondiepe zandbanken langs het IJsselmeer is zand gestort. De begroeiing op de zo ontstane eilandjes en kwelders dempen de grote golven sneller dan de kleine. Zo krijgt de dijk het minder te verduren bij ruig weer en dat vergroot de veiligheid. Maar ook de natuur profiteert ervan. De geleidelijke overgang van nat naar droog gebied is aantrekkelijk voor veel soorten vogels. Het principe van een vooroever stamt al uit de tijd dat hier vanaf het jaar 1000 dijken werden aangelegd. Die bestonden uit alleen veen en klei. De vooroever fungeerde als golfbreker. Later ging men het dijklichaam extra verstevigen op plekken waar de vooroever was weggeslagen. De hernieuwde aanleg van de Vooroever is een win-win ingreep. Veiligheid, natuur en recreatie gaan hier samen.

ooievaar

© Marijke van Eijkeren - Het is niet toegestaan om foto's op wat voor wijze dan ook over te nemen zonder toestemming

 

Marijke van Eijkeren - Het is niet toegestaan om foto's op wat voor wijze dan ook over te nemen zonder toestemming

Blog 2018

Februari De Vooroever

Maart Nieuw Wulven

April Schiermonnikoog

April De Kwelder

Mei Nienhof

Mei Elswout

juni Kampina Jacobushof

Juni Kampina Kempse Hoeve

Juli Botanische tuin Utrecht

Blog 2014

Blog 2015

Blog 2016

Blog 2017