Marijke van Eijkeren - Fotograaf
Home | Galerie | Blog | Routes | Publicaties | WerkAanDeMuur | Over mij | Contact

Blog 2019

Polder Blokhoven

schapen

Eindelijk zon. Een mooie dag voor een wandeling in de polder Blokhoven in Schalkwijk. Een paar jaar geleden is de polder flink onder handen genomen. Vanwege de klimaatverandering werd er een waterbergingsgebied aangelegd. Veiligheid werd gecombineerd met recreatie, cultuurhistorie en natuur.

klompenpad

Het waterbergingsgebied ligt aan de Achterdijk, maar je kunt er op verschillende manieren komen. Ik kies voor het klompenpad Liniepad en Vuylcoppad dat begint aan de overkant van de Heilige Michaelkerk in Schalkwijk. De kerk is genoemd naar de heilige aarstengel Michael. Het pad loopt dwars door weilanden langs de sloot die afwatert op de Schalkwijksewetering. Oorspronkelijk heette dit deel van de polder Tetwijk.

Het landschap oogt nu nog kaal, maar over een paar maanden is het hier vol leven. De waterkwaliteit is verbeterd en de natuurvriendelijke oevers geven vissen de kans om er te paaien en libellen om er hun eitjes af te zetten. Of de kieviten en grutto's hier ook weer terugkeren uit hun overwinteringsgebied is afwachten. Weidevogelbeheer Eiland van Schalkwijk zet zich hiervoor in.

Tot de Middeleeuwen waren de laaggelegen komgronden van Schalkwijk een natte wildernis. In de twaalfde eeuw werd het gebied ontgonnen. De Schalkwijkse Wetering werd gegraven en dwars daarop afwateringssloten. Dat gebeurde met de hand. Wat een werk! Zo ontstonden lange smalle kavels die parallel lopen aan de Lange Uitweg. De polder Tetwijk werd in 1126 ontgonnen, de polder Blokhoven pas vijftig jaar later als restontginning. De polder is genoemd naar de versterkte boerderij Huize Blokhoven die nog steeds bestaat. Hij ligt iets verder van de weg af achter het paraglidingcentrum aan de Achterdijk.

polder Blokhoven

Het waterbergingsproject is aangelegd in de restontginning tussen de Blokhovense Wetering en de Achterdijk. Zo kan bij extreem weer het regenwater tijdelijk opgevangen worden zodat de rest van de polder geen wateroverlast meer heeft. Het mooie is dat dit gecombineerd wordt met een recreatief en educatief doel. Informatiepanelen vertellen de geschiedenis van dit gebied en wandelpaden maken het gebied beleefbaar.

stuw blokhoven

Hoogheemraadschap de Stichtse Rijnlanden beheert het waterpeil in de polder. Dat doet deze organisatie al sinds de ontginning in de Middeleeuwen. Stuwen zorgen ervoor dat het waterpeil per deelgebied geregeld kan worden. Het klompenpad komt langs het vernieuwde stuw Blokhoven waar ook een vispassage is aangelegd. Via een trekpontje kom je bij het vlonderpad over de uitgegraven plas.

inundatieveld

Het waterbergingsgebied laat ook het verdedigingsmechanisme van de Waterlinie zien. Om de vijand tegen te houden werd de polder in tijden van oorlog onder water gezet. Een laagje van 40 cm was voldoende om het leger te laten vastlopen in de onzichtbaar geworden sloten. Varen was ook geen optie in dit ondiepe water. Het kunstwerk 'Het Geheim van Man en Paard' van kunstenaarsduo Willy Kruijssen en Christel van Vliet staat hier symbool voor. In de zomer wordt het waterbergingsgebied twee keer per maand onder water gezet. Vanaf het vlonderpad over het water en de wandelpaden eromheen heb je hier mooi zicht op.

wilde eend

Van het waterbergingsproject heeft ook de natuur geprofiteerd. De waterkwaliteit is verbeterd en dit deel van de Blokhovense polder is omgevormd tot een prachtig natuurgebiedje voor watervogels, weidevogels en zangvogeltjes. Op de zomergasten als tureluur moet je nog even wachten. Op de grote plas zwemmen nu grote groepen meerkoeten die in de winter elkaars gezelschap opzoeken. De wilde eend vormt al paartjes en zorgt al vroeg in het voorjaar voor nageslacht.

grote lisdodde

Langs het water en op de natte gebiedjes rond de plas bloeien in het seizoen allerlei planten die een grote variëteit aan insecten en vlinders aantrekken. Daar moeten we nog even op wachten. De sigaren van de grote lisdodde vallen nu extra op. Ze worden ook wel rietsigaren genoemd naar de vrouwelijke bloem die in een lange sigaar bloeit en in het najaar bruin kleurt. Het witte pluis is zaadpluis. Ze kwamen al in het pleistoceen in ons land voor, 2,5 miljoen jaar geleden.

torenhaantje michaelkerk Schalkwijk

De avond valt begin januari vroeg. Op de terugweg zetten de laatste zonnestralen het haantje op de Heilige Michaël kerk in een gouden gloed. De kerk uit de negentiende eeuw werd ook wel de kathedraal van het Sticht genoemd. Het imposante gebouw is geïnspireerd op de domtoren in Utrecht. De toren is te danken aan de gulle giften van de in die tijd rijke Schalkwijkse boeren. De bouwers hadden echter geen rekening gehouden met de slappe grond waarop de kerk gebouwd werd. Later waren ingrijpende herstelwerkzaamheden aan de fundering nodig om te voorkomen dat de pilaren om zouden vallen.