Marijke van Eijkeren - Fotograaf
Home | Galerie | Blog | Routes | Publicaties | WerkAanDeMuur | Over mij | Contact

Blog 2020

Augustus 2020

Wandeling Breeveen

Augustus, de langste hittegolf ooit. Temperaturen van 35 graden. Te warm voor een wandeling. Ook de natuur heeft het zwaar. Dat lijkt het roodborstje uit te stralen dat we op onze wandeling op de eerste wat koelere augustusdag tegen kwamen. Het is de maand van de paarse heide. De Breeveen wandeling van het Utrechts Landschap, een combinatie van bos en hei, leek een perfecte keuze.

boslaan wandelroute Breeveen

Het Breeveen ligt op de Utrechtse Heuvelrug, vlak bij Leersum. Het startpunt van de route was even zoeken. Vanaf de N226 staat de parkeerplaats langs de Utrechtse Baan, een voor auto's doodlopende zandweg zonder naambordje, niet aangegeven. Er is bij de afslag wel een vage parkeerplaats tussen fietspad en N226 die van Staatsbosbeheer lijkt te zijn. Heel verwarrend. De parkeerplaats en startplaats van de verder goed gemarkeerde route blijkt goed verborgen even verderop te liggen. Hij loopt alleen andersom als het kaartje op de website aangeeft. Op een mailtje van mij naar het Utrechts Landschap kwam een vlotte reactie. De info op de website is aangepast: 'Parkeerplaats aan de Utrechtsebaan, Leersum (zijweg in de bocht van de N226 Leersum-Maarsbergen). Hier zijn twee parkeerplaatsen, voor de parkeerplaats waar de route start moet u het fietspad oversteken.'

De Utrechtse Heuvelrug is ontstaan in de voorlaatste ijstijd. Het landijs dat tot het midden van Nederland kwam, stuwde de bodem tot wel meer dan 100 meter op. Die bestond uit grof rivier zand en grind dat de Rijn hier had afgezet. De laatste ijstijd heeft het land verder gevormd. Het ijs kwam niet meer zo ver. Maar het was hier wel heel koud en de grond permanent bevroren. De Utrechtse Heuvelrug was een kale toendravlakte waar de wind en het zand vrij spel hadden. Bij het warmer worden van het klimaat sneed het dooiwater smeltwaterdalen uit. De bospaden liggen vol verschillende soorten stenen uit dit verre verleden. Bezoekers van het bos hebben er een mooi kunstwerk van gemaakt.

 

reuzezwam reuzezwam

In de laatste dagen van de hittegolf vielen er buien met onweer en veel wind. Die regen was hard nodig voor de uitgedroogde natuur. Ook de zwammen profiteren daar van. Aan de voet van een beuk valt ons oog op een prachtige gele paddestoel. Het is denk ik de reuzenzwam in verschillende stadia. (Paddestoelen zijn lastig op naam te brengen, helemaal zeker van de juiste naam ben ik dan ook niet.) In de boom zelf is de schimmel al lang aan het woekeren en knijpt de houtvaten dicht. De boom is dan ook ten dode opgeschreven.

Het huidige bos ten noorden van Leersum bestond rond 1900 uit uitsluitend heide. Later werd het beplant met vooral naaldbomen en deels omgevormd tot landgoed. Het Utrechts Landschap dat het Breeveen beheert, herstelt de heide en vervangt de dennen deels door loofbomen. Zo is een gevarieerd bos ontstaan met zomereik, beuk, den en lijsterbes.

lijsterbes

De lijsterbes is nadrukkelijk aanwezig en valt nu extra op met zijn trossen oranje bessen. Blijkbaar heeft hij niet zo geleden onder de droogte. Hij is genoemd naar de vogel die de bessen graag eet, maar ook andere vogels vinden het een smakelijk hapje. Ze poepen de zaden weer uit en zo verspreidt de lijsterbes zich gemakkelijk door het bos. De bessen zijn als ze rijp zijn niet giftig en werden ook wel als medicijn gebruikt. In veel landen speelde de boom een rol bij rituelen. Er werden magische krachten aan toegekend. De boom zou boze geesten op afstand houden, vee beschermen tegen ziekten en de eerste vrouw zou er uit ontstaan zijn. Dat de lijsterbes als een van de eerste bomen weer blad krijgt zal hier zeker mee te maken hebben.

stormschade

De plaatselijk zware onweersbuien met rukwinden gingen blijkbaar ook over het Breeveen. Dikke takken van een imposant hoge beuk versperren het pad.

stormschade stormschade

Indrukwekkend hoe stammen als luciferhoutjes kunnen afknappen in een storm. Tijdens een hevige onweersbui en harde wind kun je het bos maar beter mijden.

Breeveen

Het noordelijke deel van de route gaat rond een open veld. Op het routekaartje is dit veelbelovend paars gekleurd en het is de maand dat de heide bloeit. Dat valt wat tegen. Geen indrukwekkend paars veld al staan er wel plukjes heide in bloei. Even verderop liggen een paar kleinere veldjes bloeiende heide. Piëmontense koeien lopen het jaarrond op dit open veld om te voorkomen dat het dichtgroeit. De verse koeiendrollen verraden hun aanwezigheid, al laten de runderen zich niet zien. Er is helemaal geen levend wezen te zien of te horen. Het zou hier nu moeten gonzen van de zandbijtjes. Mestkevers zouden zich te goed moeten doen aan de verse koeienstront. Heideblauwtjes, zandblauwtjes en libellen schitteren door afwezigheid. Het is verontrustend stil in de natuur.

dopheide struikheide

Op het Breeveen bloeien twee soorten heide. Erica of dopheide houdt van vochtige plekken en bloeit wat eerder dan de struikheide. Aan de stengel zitten kransjes van groene stekeltjes en in de top zitten sierlijke paarse bloemetjes in de vorm van een urn. Struikheide kan goed tegen droogte en ontkiemt alleen op open grond. De stengels zitten vol prachtige, kleine paarse bloemetjes.

berk met stormschade

Ook op het open veld hebben de onweersbuien hun sporen achter gelaten. Een van de stammen van een veelstammige berk is finaal afgeknapt. Op de terugweg in het bos even het zachte getwinkel van vinkjes in het dichte bladerdek. Toch nog bosbewoners.