Marijke van Eijkeren - Fotograaf
Home | Galerie | Blog | Routes | Publicaties | WerkAanDeMuur | Over mij | Contact

terug

De Kromme Rijn in 12 wandelingen

Wandeling 6: Rondje Beverweerd

kasteel beverweerd

Langs de Kromme Rijn kun je vanaf Wijk bij Duurstede tot in Utrecht een wandeling van 29 km maken die grotendeels over het jaagpad langs de rivier gaat. Dat is een pittig eindje lopen. Maar je kunt het hele traject ook in etappes verdelen en er rondwandelingen van maken. Dit jaar, 2022, is het 900 jaar geleden dat de Kromme Rijn werd afgedamd. Een mooie aanleiding om elke maand een rondje Kromme Rijn te lopen. De zesde rondwandeling van bijna 6 km gaat vanaf de Brink in Werkhoven over klompenpaden en zichtlanen rond kasteel Beverweerd. Het jaagpad langs de Kromme Rijn ontbreekt hier, maar er zijn genoeg momenten dat de Kromme Rijn en een afgesneden meander ervan in beeld komt. Je volgt de wandelknooppunten 63-62-61-59-58-53-55-85-62-63. Een routekaartje vind je op route.nl of haal bij de VVV de wandelkaart Krommerijnstreek.

klompenpad Aderwinkelpad

De wandeling start op de Brink in Werkhoven bij het opstappunt van het klompenpad Aderwinkelpad. Tot knooppunt 61 volgt de route het Aderwinkelpad.

Werkhoven is gebouwd op de Werkhovense stroomrug. Ooit stroomde hier de Rijn die sediment meenam uit de bergen in Midden Europa. Langs de oevers werd bij de jaarlijkse overstromingen zand afgezet. Op de bodem van de rivier zonk het grovere materiaal. Na verloop van tijd slibde de rivier helemaal dicht. Het water zocht een nieuwe weg en er bleef een stroomrug achter. Dit hoger gelegen land was een prima plek om te wonen. Al van voor de ijzertijd zijn in Werkhoven sporen teruggevonden van bewoners.

Loop over het Achterpad parallel aan de Beverweertseweg. Aan het eind van het pad rechtsaf en weer links over de Beverweertseweg richting knooppunt 62.

dwarshuisboerderij

Even verderop staat rechts van de weg een kleine monumentale dwarshuisboerderij. Het woonhuis staat dwars op de stal erachter en heeft een eigen dak. De twee leilinden op de stoep horen bij de boerderij. De boerderij stamt uit de 17de eeuw en was oorspronkelijk een langhuisboerderij.

Volg waar de Beverweertseweg overgaat in de Otselaan rechts het voetpad dat onder de N229 doorgaat naar knooppunt 62. Ga hier rechtsaf richting knooppunt 61. Via dit pad liepen in vroegere tijden de bewoners van de streek naar de kerk op de Brink in Werkhoven. Het heet dan ook heel toepasselijk Kerkepad.

Je passeert een hek met het opschrift 'eigen weg'. De wandelroutebordjes en het bordje Klompenpad maken duidelijk dat je hier als wandelaar mag komen. Het pad loopt tussen weilanden door. Links zie je in de verte het witgepleisterde kasteel Beverweerd.

Achterrijn

Het watertje dat je passeert is de Achterrijn. Het is een meander van de Kromme Rijn die vroeger langs Werkhoven stroomde. Voor een snellere route naar Utrecht werd deze bocht in 1437 afgesneden. In die tijd was de Kromme Rijn nog een belangrijke handelsweg. Tegenwoordig speelt deze meander een rol bij het waterbeheer in de Kromme Rijnstreek. Een stuw reguleert het waterpeil van de Achterrijn.

Kromme Rijn

De volgende brug gaat over een wat bredere rivierloop. Dit is het gekanaliseerde deel van de Kromme Rijn, in het verleden Kalverwetering genoemd. Geniet op het bruggetje even van het uitzicht. Rechts zie je boerderij Katteveld met luiken in de kleur van landgoed Beverweerd. De boerderij ligt pal aan de Kromme Rijn en is tevens in gebruik als vakantieverblijf voor groepen.

schutsluis werkhoven

Links ligt een sluis- en stuwcomplex. Dit is in 1870 aangelegd in het kader van de Nieuwe Hollandse Waterweg. Vlak achter de schutsluis komt de Achterrijn uit in de Kromme Rijn. Tot 1920 werd de Achterrijn nog gebruikt door trekschuiten.

Vervolg na het bruggetje het Aderwinkelpad. De route gaat dwars over een weiland naar knooppunt 61 op de Jachtrustlaan.

Bij knooppunt 61 rechtsaf naar knooppunt 59. De Jachtrustlaan is onderdeel van de kade aan de zuidkant van de ontginning van het Langbroek. De weg ligt ook iets hoger dan het weiland rechts van de weg. De verkaveling links van de weg, het Veenseveld, is opvallend anders dan de copeverkaveling richting Cothen en Langbroek. Op de topografische kaart op topotijdreis.nl kun je dit goed zien. De ontginning van het ontginningsblok Veenseveld en het blok Aderwinkel ten noorden ervan heeft eerder plaatsgevonden. Het waren kleinschalige ontginningen. De Langbroekerwetering was nog niet gegraven. Als centrale ontginningsas werd het natuurlijke water de Werkhovense Meer gekozen. De verkaveling ten zuiden ervan, het Veenseveld, lijkt meer op de blokverkaveling van de stroomruggronden.

Bij knooppunt 59 linksaf langs het hek met het bordje Klompenpad. Je loopt over het landgoed Beverweerd. Het landgoed is in bezit van Odilia Prinzessin Reuss zu Castell-Castell. Het kasteel is niet haar eigendom. Haar moeder verkocht het aan de stichting voor Quakerscholen.

landgoed Beverweerd

Je loopt over een zandpad door bosjes en langs kleinschalig weiland. Het is er erg rustig en je hoort alleen de geluiden van de natuur. In droge periodes is dit pad prima te lopen. In natte periodes zullen sommige stukken minder goed begaanbaar zijn.

Het pad begint echt avontuurlijk te worden. Soms moet je over een smalle plank over een sloot.

landgoed Beverweerd

Tussen sloot en weiland is soms nauwelijks ruimte voor een pad.

weidebeekjuffer watersnuffel

Langs de sloot zie ik onverwacht meerdere weidebeekjuffers vliegen. Ze zijn prachtig metallic blauw gekleurd, althans de mannetjes. Langs de Kromme Rijn zijn er meerdere plekken waar ze voorkomen. Ze houden van redelijk schoon, zuurstofrijk, niet al te snel stromend water. Blijkbaar is het water langs het pad van voldoende kwaliteit. Zoekend naar meer weidebeekjuffers viel mijn oog op een watersnuffel. Het is een in Nederland algemeen voorkomend juffertje, dat houdt van stilstaand of zwak stromend water.

Af en toe twijfelde ik of ik nog wel de knooppuntenroute volgde. Op de kaart zag het er nogal rechtlijnig uit, maar in de praktijk pakt dat anders uit. De blauwe peil in een rood vlak en de klompjes laten af en toe zien dat je nog het juiste pad volgt.

landgoed Beverweert

Langs een korenveldje is een strook wilde bloemen gezaaid. Dat trekt zichtbaar veel insecten en vlinders aan. Dankzij het feit dat veel landgoederen in het Langbroek in particuliere handen zijn gebleven is de landbouw hier nog steeds kleinschalig en is er veel aandacht voor natuur.

groot dikkopje

Op de gele kamille langs het pad zit een groot dikkopje. Het is volgens de vlinderstichting een algemene standvlinder die vliegt op zand- en veengronden en op de meeste kleigronden ontbreekt. Het zegt iets over de ondergrond van dit gebied. Het heet niet voor niets het Veense Veld.

Aderwinkelpad

Bij knooppunt 58 aangekomen, ga je rechtsaf richting knooppunt 53. Het pad loopt in bochten schuin richting Langbroekerwetering.

Je passeert een laatste spannend planken bruggetje over een sloot. Het gaas dat erop gespannen is voorkomt dat je er met nat weer uitglijdt.

Het karakter van het landschap verandert. Je loopt door een stukje bos. De routepijlen houden je op het juiste pad.

landgoed Beverweerd

Bij knooppunt 53 ben je aangekomen op de Voorlaan die parallel loopt met de Langbroekerdijk. Je verlaat het klompenpad Aderwinkelpad dat hier rechtsaf gaat. Maar loop voordat je linksaf gaat richting knooppunt 55 toch nog even naar rechts richting de witte boerderij waar je zonet achterlangs bent gelopen.

landgoed Beverweerd

Meteen rechts staat een klein woonhuis/boerderij uit 1880 met de naam Voorlaan, genoemd naar de laan waar je nu loopt. Het huis heeft luiken in de kleur van kasteel Beverweerd, net als de witte dwarshuisboerderij aan het eind van het pad. De witte boerderij is een voormalig tolhuis van kasteel Beverweerd. Op de zuil aan het begin van de Voorlaan staat Bever. De zuil aan de overkant van het pad met het opschrift Weerd is verdwenen. Loop het pad terug en sla aan het eind ervan linksaf De Laan in.

De Laan naar kasteel Beverweerd

De Laan is een van de drie zichtlanen naar Beverweerd. Deze laan heeft aan beide kanten Lindebomen. De Laan is kenmerkend voor de Franse formele tuin en is in de 17de eeuw aangelegd.

graf piloot WOII

Ter hoogte van de Werkhovense Meer die hier het pad kruist, staat een oorlogsmonument ter herdenking aan Régis Deleuze die hier in februari 1945 verongelukte. Hij vloog met een Squadron van de Britse RAF, maar verloor door motorproblemen het contact met de groep. Op zijn terugweg werd hij beschoten door de Duitse luchtdoelartillerie.

Werkhovense Meer

Vlak na het oorlogsmonument valt het kronkelige watertje links van de weg op. Het wijkt af van de recht toe rechtaan gegraven sloten in het kader van de ontginning van het Langbroek. Het is het veenstroompje De Meer. Vandaaruit is rond 1122 het gebied beneden Driebergen ontgonnen. Dat dat gebeurde voordat de Langbroekerwetering is gegraven, kun je zien aan het feit dat de wetering dwars door de verkaveling gaat ten noorden van De Meer. Nog altijd vormt De Meer de grens tussen twee gemeenten. Bij Werkhoven heet het de Werkhovense Meer en verderop de Driebergse Meer.

grote bevernel Grote bevernel

In juli bloeien er verschillende soorten witte schermbloemigen. Het Fluitekruid is uitgebloeid, de Gewone Bereklauw, Peen en Engelwortel zie je nu veel. De plant die langs De Laan staat kon ik niet thuis brengen. Het blijkt de Grote Bevernel te zijn, een vrij zeldzame soort die voorkomt op de Rode Lijst.

kasteel Beverweerd

De Laan komt uit bij het deels illegaal gesloopte toegangshek van kasteel Beverweerd. Het kasteel ligt pal aan de Kromme Rijn die deel uitmaakt van de gracht rond het kasteel. Er zijn veel zorgen over het monumentale kasteel en het park er omheen dat tegenwoordig eigendom is van een vastgoedontwikkelaar.

woontoren, donjon,  kasteel Beverweert

De woontoren uit de 13de eeuw is in de loop der eeuwen bijna volledig ingebouwd. Je herkent hem aan de stenen muur die niet is witgepleisterd. In de begintijd van de ontginning van het Langbroek was de toren een verdedigingswerk, donjon genaamd. Na de uitvinding van het buskruit werd de toren uitgebouwd tot een ridderhofstad. Een ridderhofstad bestond uit een kasteel met een gracht er omheen en ophaalbrug. Bij het kasteel hoorde minstens een boerderij.

zichtlaan kasteel Beverweert

Ga bij knooppunt 55 rechtsaf naar knooppunt 85. Even na de scherpe bocht naar links passeer je de tweede zichtlaan naar Beverweerd. In het najaar kun je hier genieten van de goudgele herfstkleuren van de beuken langs het pad.

Je kruist de Kromme Rijn. Ga meteen na de brug linksaf richting knooppunt 62.

kasteel Beverweerd

De weg loopt een klein stukje parallel aan de Kromme Rijn. Vanaf deze kant heb je mooi zicht op het kasteel en de balustrades die ondersteund worden door gebeeldhouwde bevers. Op het eiland waarop het kasteel is gebouwd kwamen in het verleden veel bevers voor. Daar heeft het zijn naam aan te danken.

bont zandoogje

Langs de oever van de Kromme Rijn even verderop staan veel soorten wilde bloemen. Daar profiteert het Bont Zandoogje van.

Beverweertselaan

Bij de knik in de Beverweertseweg waar je nu loopt begint de derde zichtlaan naar kasteel Beverweerd en wijkt de weg af van de Kromme Rijn. De bomen langs de drie zichtlanen geven een eigen karakter aan de laan. Langs deze laan zijn eiken geplant. De weg verbindt de Brink van Werkhoven met kasteel Beverweerd. In de verte zie je de kerktorens en de molen van Werkhoven liggen. Aan het eind van de weg loop je bij knooppunt 62 via de voetgangerstunnel onder de N229 verder over de Beverweertseweg naar knooppunt 63, het begin van de route.

Nederlands hervormde kerk Werkhoven

Loop nog even rond de Sint-Stevenskerk aan de Brink. De oorspronkelijk romaanse kerk stamt uit begin twaalfde eeuw en is opgetrokken uit tufsteen. Rond 900 stond er al een houten kerk die gewijd was aan Sint Stefanus.

Naar boven